به گزارش صالحین ناحیه دالاهو به نقل از ایرنا، نیروهای سپاه پاسداران مریوان و پاوه به همراه یگان‌هایی از ارتش جمهوری اسلامی در پی آغاز جنگ تحمیلی هشت ساله عراق علیه ایران ، طی چند عملیات موفق شدند قسمت اعظم منطقه تحت نفوذ ضد انقلابیون را در جبهه غرب کشور پاکسازی کنند.
در تاریخ 12 دی ماه 1360، رزمندگان اسلام پس از اقامه نماز مغرب وعشا به طرف اهداف تعیین شده در منطقه اورامانات ( جنوب شهرهای مریوان و پاوه ) حرکت کردند و پس از چندین ساعت کوهپیمایی، عملیات در بامداد روز بعد با رمز مبارک «لااله‌الا‌الله ، محمد رسول الله» آغاز شد.

** حضور گسترده ضد انقلاب در منطقه اورامانات
با گذشت زمان کمی از پیروزی انقلاب اسلامی، منطقه اورامانات (از جنوب مریوان تا جنوب پاوه) جولانگاه گروه‌های ضد انقلاب گردید. برهمین اساس، به رغم تلاش نیروهای خودی برای پاکسازی این منطقه، عناصر ضدانقلاب همچنان به حضور خود ادامه می‌دادند. همین حضور گسترده موجب شد تا ارتش عراق به هنگام حمله سراسری خود به خاک جمهوری اسلامی ایران، منطقه اورامانات را مورد حمله قرار ندهد.
در پی عملیات های موفق رزمندگان اسلام در این منطقه ،عراق نیز با مشاهده وضعیت مخاطره‌آمیز گروه‌های ضدانقلاب، تعدادی از یگان‌های خود را از مرز عبور داده و منطقه نوسود را اشغال کرد و مانع از الحاق نیروهای دو محور مریوان و پاوه در ارتفاع ‘کاوه زهرا’ گردید.
به همین خاطر، نیروهای خودی در تاریخ 11 تیرماه 1360 طی عملیاتی با نام ‘روح الله خمینی کبیر’ منطقه نوسود را آزاد کردند.
با تسلط رزمندگان خودی بر نوار مرزی و نیز بر برخی مواضع دشمن، زمینه انجام عملیات به منظور انهدام قوای دشمن، تامین مرز در دو منطقه نوسود و هانی گرمله در دستور کار فرماندهان نظامی قرار گرفت.

** اهداف عملیات و موقعیت منطقه
« انسداد دالان‌های ورودی عناصر ضدانقلاب، پاکسازی و تامین امنیت شهرهای مرزی در منطقه اورامانات، تصرف چندین ارتفاع و روستای منطقه ، تصرف شهر طویله عراق»
منطقه عملیاتی میان سه شهر مرزی «مریوان، نوسود و پاوه » محصور و در ارتفاعات مرزی معروف به «تخت اورامانات» واقع است. شهرهای بیاره، طویله، پنجوین و حلبچه عراق نیز در نزدیکی این منطقه قرار دارند.
ارتفاعات اصلی منطقه اورامانات عبارتند از: شیندروی، سوسکان، درگه شیخان، کوه نعل کمین و پرونیه.

** استعداد دشمن و رزمندگان اسلام
« تیپ 116 پیاده عراق و تیپ 20 پیاده کوهستانی رژیم بعث»
« چهار گردان از سپاه پاسداران پاوه و مریوان ، یک گردان از تیپ 84 خرم آباد (ارتش)»

** طراحی و انجام عملیات با فرماندهی حاج احمد متوسلیان و حاج ابراهیم همت
رزمندگان می‌بایست از دو محور مریوان و پاوه وارد عمل شده و ضمن آزادسازی بخشی از ارتفاعات منطقه در محدوده بین نوسود و مریوان و نیز انهدام دشمن، شهر طویله عراق و چند روستا را به تصرف درآورند.
محور مریوان به فرماندهی حاج احمد متوسلیان ماموریت داشت تا ضمن آزادسازی ارتفاعات شنگادور، توالی (پنج قله)، دره تاریک، جانبازان و ملقه پشقله، شهر طویله را تصرف و تامین کند.
محور پاوه به فرماندهی حاج محمد ابراهیم همت نیز ماموریت پاکسازی شهر نوسود، ارتفاعات کل هرات، سرنی، شوشمی و تعدادی از روستاهای منطقه از وجود دشمن (عناصر ضدانقلاب و نیروهای عراقی) و ورود به شهر طویله را برعهده داشت.
دو محور فوق از محورهای فرعی برای تامین اهداف خود بهره می‌گرفتند. محورهای فرعی به تناسب نیروهای ادغامی، فرماندهی متغیر داشتند. مثلاً، محور توالی شنگادور با استعداد 350 نفر و با فرماندهی ارتش وارد عمل می‌شد.
محور دره تاریک با استعداد 200 نفر و نیز محور ملقه پشقله و جانبازان با استعداد 120 نفر با فرماندهی سپاه عمل می‌کرد.
در طرح چنین پیش‌بینی شده بود که با اعزام چندین گروه عملیاتی به عمق عراق، عقبه‌های دشمن نیز همزمان با عملیات اصلی مورد تعرض قرار گیرد.
یک گروه به استعداد 20 نفر و به فرماندهی یک دانشجو ماموریت داشت پل ‘کولوس’ در پنجوین را منهدم کند. یک گروه به استعداد 40 نفر عهده‌دار انفجار پل ‘زلم’ در منطقه‌ای بین دو شهر سیدصادق و حلبچه بود. گروه دیگری نیز مامور انهدام توپخانه‌های دشمن بود.

** شرح عملیات
درتاریخ 12 دی ماه 1360، رزمندگان پس از اقامه نماز مغرب و عشا به طرف اهداف تعیین شده حرکت کردند و پس از چندین ساعت کوهپیمایی، عملیات در بامداد روز بعد با رمز مبارک «لااله‌الا‌الله ، محمد رسول الله» آغاز شد.
در محور پاوه، نیروهایی که از معبر ‘وزلی’ وارد عمل شده بودند در حین عبور از کنار شهر نوسود جهت عزیمت به ارتفاع سرنی با عناصر ضدانقلاب درگیر شدند و در نتیجه تعدادی از ضدانقلابیون کشته و تعدادی نیز اسیر شدند.
در ادامه، اگرچه این نیروها به رغم هوشیاری دشمن توانستند هدف خود را تامین کنند، لیکن فشارهای دشمن موجب شد ارتفاع مذکور چندین بار دست به دست شود.
نیروهای محور ملقه پشقله و جانبازان نیز موفق شدند هدف خود را به سرعت تصرف کنند و وارد شهر طویله عراق شوند.
در این میان، عدم سقوط ارتفاع ‘کل هرات’ و حضور دشمن روی آن موجب شد تا به رغم موفقیت نیروهای خودی در طرفین این قله مشکلات جدی در تامین و تدارک نیروهای خودی ایجاد شود. کمبود نیرو از جمله مشکلات دیگر عملیات بود که امکان ادامه آن را دچار مشکل مضاعفی کرده بود. به همین خاطر در بعدازظهر اولین روز عملیات دستور داده شد نیروها به مواضع قبلی بازگردند.
در محور مریوان، نیروهای خودی قبل از رسیدن به پای اهداف با تیراندازی و درگیری دشمن مواجه شدند. در معبر شنگادور اگرچه 4 قله از 5 قله این ارتفاع به تصرف درآمد، لیکن دشمن با استقرار روی قله پنجم تدارک و پشتیبانی نیروهای خودی را مختل کرده بود.
نیروهای معبر ‘دره تاریک’ نیز که با درگیری زود هنگام مواجه شده بودند، به دلیل تسلط و در نتیجه دید و تیر دشمن زمین گیر شدند.
در ادامه، دشمن با به‌کارگیری نیروهای احتیاط منطقه از جمله انتقال سه گردان از پنجوین و با استفاده از نیروهای گارد ریاست جمهوری پاتک خود را از بعدازظهر روز اول عملیات آغاز کرد.
اگرچه دشمن در این پاتک‌ها متحمل خسارات سنگینی شد لیکن کمبود توان خودی و عدم جایگزین شدن نیروهای تازه نفس ادامه عملیات را غیرممکن ساخته بود.

** تلفات دشمن و انهدام تجهیزات رژیم بعث عراق
در این عملیات که به صورت منطقه‌ای هدایت شد دشمن تلفاتی از جمله 1000 کشته ،
4500 مجروح ، 191 نفر اسیر را داد.
دشمن همچنین تجهیزات بسیاری از جمله انهدام 15 قبضه توپخانه ، 6 قبضه خمپاره انداز ؛ یک قبضه توپ 106 ، 4 دستگاه تانک و چندین دستگاه خودروی زرهی را در این عملیات داشت.

** عقب نشینی نیروهای دشمن و ضد انقلاب
در پی این عملیات غرور آفریم رزمندگان اسلامی در منطقه اورامانات و پس زدن قوای عراق و ضد انقلاب از شهر پاوه و جنوب مریوان ، این نیروها به پشت مرز بین المللی جمهوری اسلامی ایران و عراق عقب نشینی کردند.
مردم مسلمان کرد در منطقه غرب کشور پس از عقب نشینی ضد انقلاب و نیروهای حامی رژیم عراق با همکاری و همیاری با رزمندگان اسلام بویژه سپاه پاسداران و بسیج مستضعفین در پی فرامین حضرت آیت الله خمینی ره معمار کبیر انقلاب اسلامی نسبت به سازندگی منطقه غرب همت گماشتند و طی همراهی با رزمندگان تا پایان هشت سال جنگ تحمیلی از ذره ذره خاک ایران اسلامی دفاع جانانه ای کرده و شهدا و جانبازان فراوانی را تقدیم انقلاب اسلامی کردند.
مردم این منطقه در پی وفاداری به انقلاب اسلامی از سوی رژیم بعث عراق و گروهکهای ضد انقلاب ضربات سهمگین و وحشتناکی از جمله بمباران شیمیایی شهرهای مرزی از جمله سردشت و حلبچه را به خود دیدند اما پا پس نکشیدند و با حمایت از نهضت امام خمینی ره در راه آرمانهای مقدس خود ایستادگی و مقاومت کردند.